Бушлай... Бер генә шарт менән... декрет ялында булыу кәрәк. Бала ҡараусы әсәләргә өҫтәмә белем биреү мөмкинлеге «Демография» милли проектына индерелгән. Программаға ярашлы, декрет ялындағы ҡатын-ҡыҙҙарҙы уҡытыу өсөн йыл да 74 миллион һум аҡса бүленәсәк. Аҡса әсәләргә түгел, ә уларҙы уҡытасаҡ эшҡыуарҙарға субсидия рәүешендә. Был инде йүнселдәргә ярҙам итеүҙең бер төрө лә. Бигерәк тә әлеге иҡтисади шарттарҙа. Ә гүзәл заттарға мәшғүллек үҙәктәренә мөрәжәғәт итеү ҙә етә. Әйткәндәй, өҫтәмә һөнәр үҙләштерергә теләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙың артыуы ла көтөлә тиҙәр. Вирус ҡоторған мәлдә бит өйҙә генә ултырыу кәңәш ителә. Демография яҡшырасаҡ тип тә фаразлайҙар. Урыҫтар әйтмешләй, бәхет булмаҫ ине, бәхетһеҙлек булмаһа. БСТ каналы хәбәрсеһе Флорида Ким бала ҡараусы әсәләр менән осрашты.
Гүзәл Аҙнабаева күптән түгел генә өсөнсөгә әсәй булған. Йәғни, кәмендә йыл ярым бала ҡарап өйҙә генә ултырыу ауырлыҡтарын яҡшы белә. Шуға ла өсөнсө балаға декрет ялына киткәндә был ваҡытты мөмкин тиклем файҙалы уҙғарып ҡалырға тырыша.
Әммә бынан ары декрет ялындағы ҡатын-ҡыҙҙарға өҫтәмә белем алыу өсөн иренән аҡса һорансыларға кәрәкмәйәсәк. Мартта әсәләр өсөн махсус программа эшләй башланы. Бала тәрбиәләгән ҡатындарға бушлай яңы һөнәр үҙләштереү мөмкинлеге тыуа. Был кустарға түләү өсөн сертификат дәүләт тарафынан бүленә. Белемен камиллаштырырға теләгән һәр әсә күңеленә яҡын һөнәр менән таныша ала.
Статистикаға ярашлы, декрет ялындағы әсәләр былтыр ашнаҡсы, дизайнер, офис хеҙмәткәре, интернет һатыусы кеүек һөнәрҙәрҙе йышыраҡ үҙләштерә. Әммә Өфөлә сертификат алған гүзәл заттар башлыса матурлыҡ индустрияһы белгестәренә уҡырға теләй.
Бөҙрәханала эшләгән тәжрибәле парикмахер Татьяна Хохлова дүрт йыл элек мәшғүллек үҙәге аша яңы һөнәр үҙләштергән. Әле ул хеҙмәттәштәре менән бергә декрет ялындағы әсәләр өсөн курстар ойоштора.
Ҡыҙҙар яңы һөнәргә бер аҙна элек кенә өйрәнә башлаһа ла, хәҙер ябай прическа яһап, сәс ҡырҡа белә Ике айлыҡ уҡыуҙарҙы үткән әсәләр башланғыс кимәлдә эшләгән парикмахерҙар рәтенә баҫасаҡ. Бөҙрәхәнала йыйылған ҡатындарҙың бер, ике, өс, хатта туғыҙ бала тәрбиәләгәндәре бар. Шулай уҡ, уларҙың тормоштағы төп һөнәрҙәре лә айырыла. Шәфҡәт туташы, һатыусы, банк хеҙмәткәре, уҡытыусы, кассир... Быға тиклем төрлө тармаҡта эшләгән әсәләр был дәрестә парикмахер булырға теләй.
Әлбиттә, был курстар төп йәки юғары белемде алмаштыра тигәнде аңлатмай. Шулай уҡ өҫтәмә белемде хобби менән бер рәткә ҡуйыу хата. Йәш әсәләр өсөн ҡаралған проекттың маҡсаты, ҡатын-ҡыҙҙарҙың квалификацияһын күтәреп, йөрәгенә яҡын һөнәр буйынса тиҙерәк эшкә сығарыу. Әммә декрет ваҡытында яңы һөнәр алып һуңынан төп эшенә әйләнеп тә ҡарамған ҡатын-ҡыҙҙар ҙа етәрлек.
Декрет ялындағы әсәләргә ярҙамға килгән программа «Демография» милли проекты сиктәрендә ғәмәлгә ашырыла. Яңы һөнәргә уҡырға теләгән ҡатындар үҙҙәренең эш биреүсеһенә йәки йәшәгән урыны буйынса мәшғүллек үҙәгенә мөрәжәғәт итергә тейеш. Сертификаттар 3 йәшкә тиклем бала тәрбиәләп декрет ялында булған һәм 7 йәшкәсә балалары, әммә эш урыны булмаған ҡатын-ҡыҙҙарға бирелә.
Эш биреүселәр ҙә йәш әсәләр өсөн ҡаралған программа ҡыҙыҡлы һәм отошло тигән фекерҙә. Профессияға яңы килгән белгестәргә тәжрибә етмәгән осраҡта ла улар уҡыусыларҙың практик белемен камиллаштырырға ярҙам итә һәм аҙаҡ эшкә алырға риза. Хеҙмәт баҙарында күптәр офиста эшләргә теләй, ә бына ҡул көсө менән эшләүселәргә – ҡытлыҡ булыуы күҙәтелә.
Белем алыу сертификатының хаҡы – 46 300 һумға тиклем етә. Бынан тыш, уҡыу ваҡытында ҡатын-ҡыҙҙарға минималь хеҙмәт хаҡы күләмендәге стипендия түләнәсәк. Әлегә ваҡытта был сумма 13 мең 900 һум тәшкил итә.
Республикала йәшәүсе әсәләргә ярҙамға килгән яңы программа буйынса быйыл кәмендә 1200-ҙән ашыу ҡатын-ҡыҙ уҡытылыр тип күҙаллана. 2024 йылға тиклем республиканың үҫеш стратегияһына ярашлы, төбәктә 230 меңдән ашыу декрет ялындағы әсәгә һөнәри белем биреү ҡаралған. Ошо маҡсатта бюджеттан йыл һайын ике миллиард һум самаһы аҡса бүленәсәк. Тимәк, сертификат күп әсәләрҙең хыялын тормошҡа ашырыуға этәргес буласаҡ. Гүзәл Аҙнабаева тегенсе курстарында уҡый башларға ниәтләнә.
Флорида Ким.
