Башҡортостанға алынған зубрҙар тағы ла берәүгә артҡан

Яңыраҡ «Мораҙым» тарлауығында уның быҙауы тыуған. Мөһабәт хайуандар былтырҙан Күгәрсен районы урмандарында йәшәй. Уларҙың тәүге партияһы майҙа, ә икенсеһе декабрҙә килтерелгәйне. Зубрҙар беҙҙең республикала үрсетеләсәк. Был көслө йәнлектәр Башҡортостанда тиҫтәләрсә мең йыл элек йәшәгән булған. Тыуған ерҙәренә ҡайтҡан хәйуандар хаҡында киләһе яҙмала.

4 июндә «Мораҙым» тарлауығы биләмәһендә беренсе зубр балаһы доньяға килгән. Хайуандарҙы бағыусылар уны орғасы тип фаразлай. Зубр балаһы тәбиғәт шарттарында уйнап-һикереп йөрөй. Тәбиғәт ҡурсаулығында йәш быҙауға бер ниндәй ҙә хәүеф-хәтәр янамай. Ул таныш түгел объкеттарҙы һәм кешеләрҙе ҡыҙыҡһынып өйрәнә.

2023 йылдың 26 майында алынған тәүге партия зубрҙар тәбиғәттә иректә йөрөй. 24 декабрҙә ҡайтҡан икенсе партияның өсәүһе вольерҙа, ҡалған 6-һы өс айҙан һуң тәбиғәткә ебәрелде.

Игорь Минеев, «Мораҙым» тарлауығы тәбиғәт паркы етәксеһе

Зубрҙарҙың һәр береһе өсөн 4 килограмм ошондай ҡатнашма тәғәйенләнә. Ысын белорустар кеүек, улар ҙа картуф ярата. Тәбиғәттә иһә үлән, ҡайын һәм уҫаҡ япраҡтары менән туҡлана. Ҡылғанды ла яратып ашайҙар.

Зубрҙар беҙҙең шарттарға яҡшы яраҡлашты. Быйыл ҡар күп булды. Улар үҙҙәре лә аҙыҡ эҙләп ҡаҙып ашаны, ризыҡ һалынған улаҡтарға ла ваҡытында килеп туҡланалар.

Йондоҙ Вахитов, мал табибы

Ата зубрҙарҙың ҙурлығы 2 метрға, ауырлығы тоннаға тиклем етә. Инә малдар бер аҙ бәләкәйерәк. Мөһабәт кәүҙәле булыуҙарына ҡарамай зубрҙар тиҙ һәм етеҙ, кәртә аша һикерә, текә битләүҙәргә артыла, яҡшы йөҙә, батҡаҡ һаҙлыҡлы ерҙәрҙә еңел хәрәкәт итә. Агрессив түгел, әммә ҡырағай хайуандарға ҡаршы тора ала. Хәүеф-хәтәр була ҡалһа, зубрҙар түңәрәккә теҙелеп эскә йәш һәм көсһөҙөрәктәрен индерә.

Көтөү башлыса 25-30 зубрҙан тора. Әммә фәнни күҙлектән ҡарағанда улар һаны иллеләп булғанда көтөү ҡырағай тәбиғәт шарттарында үҙҙәрен яҡлап үрсеп китә ала. Маҡсат- зубр көтөүен 50-гә еткереү, беҙҙең шарттарға яраҡлаштырып үрсергә булышлыҡ итеү.

Фәрит Абдуллин, Башҡортостандың айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре дирекцияһы етәксеһе урынбаҫары
Выборы 2026

Вольерҙа һәм иректә йөрөгән зубрҙар тәбиғәт паркы белгестәренең даими күҙәтеүе аҫтында. Фототоҙаҡтарҙан тыш, хайуандар 4 ата зубрҙың муйынсаҡтарына беркетелгән GPS-тапшырғыстар сигналы буйынса күҙәтелә. Әлеге ваҡытта улар вольерҙан 25 саҡрым алыҫлыҡта тора. Белгестәр яҡын арала иректә йөрөгән парҙарҙан тағы ла 8 быҙау тыуыуын көтә.

Гүзәл Борханова

Выборы 2026
25 лет БСТ
Башбат
Башбат
Нет наркотикам
Волна
Акции БСТ